EUR    |   RSD    |  KM           Prijava   |  |    Registracija   |  Kontakt  |  Pomoć  |  O nama
 
Danilo KiÜ

DANILO KIŠ (22.2.1935.-15.10.1989.) rođen je u Subotici, od oca Eduarda Kiša, mađarskog Jevrejina i majke Milice, Crnogorke – Cetinjanke, kao njihovo drugo dijete. Porodica Kiš se 1937. godine seli u Novi Sad. Kada je počeo rat 1941. godine  Danilo je pohađao prvi razred srpske osnovne škole. U januaru 1942. godine  u Novom Sadu su ubijene stotine vojvođanskih Srba i Jevreja a mađarski vojnici odvode njegovog oca Eduarda koji nekim čudom  ostaje ×iv. U Vojvodini traju progoni Jevreja zato Eduard  uči djecu mađarski jezik da bi ih početkom 1943. godine prebacio u svoje rodno mjesto u zapadnu Mađarsku. Tamo Danilo radi kao sluga kod bogatih seljaka i ide u školu. U svojoj devetoj godini napisao je prve pjesme, na mađarskom od kojih je jedna govorila o gladi dok je druga bila ljubavna.

Danilov otac, Eduard Kiš je 1944. godine  odveden (zajedno sa većinom svojih rođaka) u Zalaegerseg, a odatle u Aušvic iz kojeg se neće vratiti.

Danilova majka Milica, nakon nekoliko godina bolovanja, umire 1951. godine što Danilu veoma teško pada: “ako neko kao što je moja majka mora da pati toliko mnogo i toliko dugo, to je dokaz da Boga nema.“

U gimnaziji nastavlja da piše pjesme, a časopis Omladinski pokret 1953. godine, mu objavljuje   pjesmu Oproštaj s majkom.

Cetinjsku gimnaziju završava 1954. godine i odlazi na studije u Beograd gdje 1958. godine, diplomira na Filozofskom fakultetu u Beogradu na katedri za Istoriju svetske knji×evnosti sa teorijom knji×evnosti kao prvi student na novootvorenoj katedri za Uporednu knji×evnost.

Danilo 1959. godine putuje za Pariz, 1960. godine završava poslijediplomske studije odbranom  rada  O nekim odlikama ruskog i francuskog simbolizma, a od marta 1961. do marta 1962. godine, boravi u Bileći i Delnicama gdje slu×i vojni rok. 

Potom se ×eni sa Mirjanom Miočinović (1962). i sa njom ×ivi do 1981. godine. U Parizu se upoznaje  sa Pascale Delpech i sa njom će ×ivjeti do kraja svog ×ivota. Kao lektor za srpskohrvatski jezik i knji×evnost boravio je u Strazburu 1962. – 1964., na Univerzitetu u u Bordou od 1973. – 1976., a u Lilu od 1979. do 1983. godine predaje srpskohrvatski jezik i knji×evnost.

Prvi znaci Kišove bolesti pojavljuju se 1986. godine kada mu američki doktori dijagnosticiraju karcinom pluća. Operisan je u Parizu krajem 1986. godine.

 

Od 1979. godine  ×ivio je u Parizu gdje je i umro 15.10.1989.godine. Po svojoj ×elji sahranjen je u Beogradu (u Aleji zaslu×nih građana na Novom groblju), po pravoslavnom obredu.

 

Borislav Pekić je tih dana zapisao: „U poslednjim, za ×ive vidljivim, časovima verni je prijatelj upitao Danila boli li ga šta. ‘Da’, rekao je. ‘Šta?’, upitao je prijatelj. ‘Äivot’, odgovorio je Danilo.“

Tokom ×ivota, Kiš je prevodio Endrea Adija, Cvetajevu, Pasternaka, Mandeljštama, Apolinera, Majakovskog, Solovjova, Baljmonta, Kuzmina, Belog, Gumiljova, Ahmatovu, Korneja, Gotjea, Malarmea, Jesenjina …

Sabrana djela Danila Kiša objavljena su 1995. godine u četrnaest tomova i prevedena su na sve značajnije svjetske jezike.

1.     Mansarda: satirična poema 1962. (roman)

2.     Psalam 44 1962. (roman)

3.     Bašta, pepeo 1965. (roman)

4.     Rani jadi: za decu i osetljive 1970. (pripovetke)

5.     Peščanik 1972. (roman)

6.     Po-etika 1972. (eseji)

7.     Po-etika, knjiga druga 1974. (intervjui)

8.     Grobnica za Borisa Davidoviča: sedam poglavlja jedne zajedničke povesti 1976. (pripovetke)

9.     Čas anatomije 1978. (polemike)

10.   Noć i magla 1983. (drame)

11.   Homo poeticus 1983. (eseji i intervjui)

12.   Enciklopedija mrtvih 1983. (pripovetke)

13.   Gorki talog iskustva 1990. (intervjui)

14.   Äivot, literatura 1990. (eseji)

15.   Pesme i prepevi 1992. (poezija)

16.   Lauta i o×iljci 1994. (pripovetke)

17.   Skladište 1995. (eseji i pripovetke)

18.   Varia 1995. (eseji i pripovetke)

19.   Pesme, Elektra 1995. (poezija i adaptacija drame “Elektra”)